Hoàn thiện luật thi hành án: Minh bạch, số hóa và bảo vệ người thực thi công vụ
Lượt xem: 255
Thứ Tư, 12/11/2025 08:52
Sáng 11/11, trong khuôn khổ Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV, Quốc hội thảo luận tại hội trường về Dự án Luật Thi hành án dân sự (sửa đổi) và Dự án Luật Giám định tư pháp (sửa đổi). Phát biểu tại phiên họp, đại biểu Trần Thị Hoa Ry, Phó Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội, Đoàn Đại biểu Quốc hội (ĐBQH) tỉnh Cà Mau cho rằng, các dự thảo luật đã có nhiều điểm mới. Song, vẫn cần chỉnh lý một số nội dung để bảo đảm tính khả thi, minh bạch và phù hợp thực tiễn chuyển đổi số trong công tác thi hành án.
Đại biểu Trần Thị Hoa Ry phát biểu tại phiên thảo luận sáng 11/11.
Bổ sung quy định thi hành án trong môi trường điện tử
Theo đại biểu Trần Thị Hoa Ry, xu hướng xét xử trực tuyến và giải quyết vụ việc có yếu tố nước ngoài đang ngày càng phổ biến, trong khi dự thảo Luật Thi hành án dân sự (sửa đổi) chưa đề cập rõ đến việc tổ chức thi hành án trong môi trường điện tử.
“Cần quy định cụ thể cơ chế thi hành bản án, quyết định được tuyên qua hệ thống xét xử trực tuyến hoặc liên quan yếu tố nước ngoài để bảo đảm tính bao quát và khả thi” đại biểu Trần Thị Hoa Ry đề nghị.
Đại biểu đại biểu Trần Thị Hoa Ry cho rằng, việc bổ sung quy định này không chỉ giúp đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số trong lĩnh vực tư pháp mà còn phù hợp tinh thần của Nghị quyết 27-NQ/TW về cải cách và hiện đại hóa hoạt động tư pháp.
Người dân cần được giám sát tiến trình thi hành án qua hệ thống điện tử
Đại biểu Trần Thị Hoa Ry phân tích, hiện nay người được thi hành án vẫn chủ yếu theo dõi tiến trình qua các kênh truyền thống, chưa có cơ chế giám sát trực tiếp bằng công nghệ.
“Cần bổ sung quy định cho phép người được thi hành án được truy cập, theo dõi và gửi kiến nghị qua hệ thống điện tử. Đây là cách tăng minh bạch, tiết giảm chi phí và phòng ngừa tiêu cực trong quá trình thi hành án” - đại biểu Trần Thị Hoa Ry nêu.
Theo đại biểu Trần Thị Hoa Ry, việc áp dụng mô hình thi hành án điện tử cũng giúp người dân nắm bắt rõ tiến độ, quyền và nghĩa vụ của mình, góp phần củng cố niềm tin vào cơ quan thực thi pháp luật.
Cập nhật quy định về tài sản thế chấp và tài sản số
Đối với các biện pháp cưỡng chế thi hành án (Điều 71), đại biểu Trần Thị Hoa Ry đề nghị bổ sung quy định cụ thể với tài sản thế chấp và tài sản số.
Với tài sản thế chấp tại tổ chức tín dụng, đại biểu Trần Thị Hoa Ry kiến nghị chỉ được cưỡng chế sau khi có quyết định của tòa án về thứ tự ưu tiên thanh toán, để bảo đảm quyền lợi hợp pháp của các bên.
Đối với tài sản số, tài sản ảo hoặc tài sản mã hóa, đại biểu Trần Thị Hoa Ry đề xuất quy định hình thức phong tỏa, định giá và bán đấu giá trên sàn giao dịch điện tử được Nhà nước công nhận.
“Đây là vấn đề mới, nhưng cần sớm được luật hóa để theo kịp thực tiễn kinh tế số” - đại biểu Trần Thị Hoa Ry nhấn mạnh.
Quang cảnh phiên thảo luận tại hội trường sáng 11/11.
Cần có cơ chế bảo vệ pháp lý và an toàn cho chấp hành viên
Theo đại biểu Trần Thị Hoa Ry, trong quá trình thi hành án, nhiều chấp hành viên gặp nguy hiểm, bị đe dọa, cản trở hoặc hành hung khi thực thi nhiệm vụ. Tuy nhiên, chưa có cơ chế bảo vệ đầy đủ cho lực lượng này.
“Cần bổ sung quy định chấp hành viên được Nhà nước bảo vệ tính mạng, sức khỏe, danh dự và được hỗ trợ pháp lý khi thi hành công vụ” đại biểu Trần Thị Hoa Ry đề nghị.
Đại biểu Trần Thị Hoa Ry cho rằng, việc quy định rõ quyền lợi và trách nhiệm này không chỉ bảo đảm an toàn nghề nghiệp mà còn tăng tính nghiêm minh của pháp luật và hiệu lực thi hành án.
Luật phải rõ ràng, khả thi và phù hợp với xu thế số hóa
Kết thúc phát biểu, đại biểu Trần Thị Hoa Ry nhấn mạnh, việc hoàn thiện Luật Thi hành án dân sự (sửa đổi) cần đặt trong tổng thể tiến trình cải cách tư pháp và chuyển đổi số quốc gia. “Luật cần rõ ràng, khả thi, đảm bảo quyền lợi hợp pháp của các bên, đồng thời tạo cơ sở pháp lý cho công tác thi hành án minh bạch, hiện đại và hiệu quả” - đại biểu Trần Thị Hoa Ry nêu rõ.
Lê Hằng